Kalça ekleminin normalden dışarıya çıkması durumudur. Kalça çıkığı, doğuştan olabileceği gibi, bir travma sonucu da meydana gelebilir. Kalça, femur adı verilen uyluk kemiği ile pelvisin birleştiği bir eklem olup, vücudun en büyük eklemidir. Normalde femur başı, pelvisteki asetabulum adı verilen bir çukura oturur. Kalça çıkığında ise femur başı bu çukura oturamaz ve eklem dışına çıkar. Kalça çıkığı, erken müdahale edilmediği takdirde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Kalça Çıkığı Sebepleri
Genetik faktörler veya gebelik sırasında fetal pozisyon nedeniyle kalça eklemi düzgün gelişmeyebilir. Bu durumda femur başı, asetabuluma yerleşemeyebilir. Doğuştan kalça çıkığı, doğumdan önce teşhis edilebilir veya bebeklik döneminde ortaya çıkabilir.
Travmatik bir olay, örneğin araba kazası veya yüksekten düşme, kalça ekleminin dışarı çıkmasına neden olabilir. Ayrıca sporcular arasında kalça çıkığı, özellikle temaslı sporlar yapan kişilerde daha sık görülür. Bununla birlikte, yaşlılıkla birlikte kemiklerin zayıflaması ve osteoporoz gibi durumlar da kalça çıkığını tetikleyebilir.
Kalça Çıkığı Belirtileri
Kalça çıkığı olan kişide kalça, uyluk veya kasık bölgesinde yoğun bir ağrı hissedilir. Ağrı hareketle artabilir. Kalça eklemi yerinden çıktığında, bacak normal pozisyonda durmaz ve kişinin yürüyebilmesi zorlaşır. Ayrıca kalça çevresinde ciddi bir hareketsizlik olabilir. Çıkan kalça eklemi, bacak uzunluğunu etkileyebilir.
Çoğu zaman bacak, diğer bacakla kıyaslandığında daha kısa olabilir. Eklemin yerinden çıkmasıyla birlikte şişlik, morarma ve kızarıklık meydana gelebilir. Kalça eklemi çıkık olan kişiler yürümekte zorluk çekerler. Bu durumda, kişi bir yere tutunarak veya bir yere dayanarak hareket etmeye çalışabilir.
Kalça Çıkığı Tanısı
Kalça çıkığı tanısı, hastanın şikayetleri ve fiziksel muayene ile konulabilir. İlk olarak, doktor hastanın kalça bölgesini değerlendirir ve bacak hareketlerini kontrol eder. Eğer kalça çıkığından şüpheleniliyorsa, genellikle röntgen veya MR gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Bu testler, femurun asetabuluma nasıl oturduğunu ve eklemdeki olası hasarları net bir şekilde gösterir.
Kalça Çıkığı Tedavi Yöntemleri
Özellikle doğuştan kalça çıkığı olan bebeklerde, doktorlar eklem başını asetabuluma manuel olarak geri yerleştirebilir. Bu işlem genellikle anestezi altında yapılır ve sonrasında eklem yerinde tutulur. Travmatik vakalarda ve ileri seviyedeki doğuştan kalça çıkıkları için cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi müdahalede, kalça eklemi tekrar yerine yerleştirilir. Ardından bir metal plaka ve vidalarla sabitlenir.
Ayrıca, kalça eklemindeki yumuşak doku hasarları onarılabilir. Tedavi sürecinin ardından hastaların eklem hareketliliğini tekrar kazanabilmesi için fiziksel terapi önemlidir. Terapi, kasları güçlendirir ve eklemdeki sertliği giderir. Özellikle yaşlı hastalarda, kalça eklemi tamamen hasar görmüşse ve cerrahi tedaviyle düzeltilmesi mümkün olmuyorsa, kalça protezi takılabilir. Kalça protezleri, eklemdeki ağrıyı azaltır ve hareket kabiliyetini artırır.
Kalça Çıkığı Komplikasyonları
Kalça çıkığı tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Uzun süreli çıkıklarda, eklemdeki kıkırdakların aşınmasına ve osteoartrite neden olabilir. Çevresindeki sinirlere zarar verebilir ve bu durum uyuşma, güçsüzlük gibi sorunlara yol açabilir. Kemiğin düzgün yerleşmemesi, kırıklara ve başka yaralanmalara yol açabilir.
Kalça Çıkığı Önlenmesi
Kalça çıkığı vakalarını önlemek için bazı basit önlemler alınabilir. Trafik kazalarından kaçınmak, spor yaparken uygun güvenlik önlemleri almak, yaşa bağlı kemik erimesi risklerini önlemek için düzenli egzersiz yapmak ve dengeli beslenmek, riski azaltır. Sonuç olarak, ciddi bir durumdur ve erken tanı ile tedavi edilmediğinde kalıcı hasarlara yol açabilir. Düzenli kontroller, erken müdahale ve doğru tedavi yöntemleri ile bu sorunun önüne geçmek mümkündür.
